Müslümanlar Teist midir?
Şimdi ciddi bir soru soruyorum: Müslümanlar teist midir? Bu soruyu duyar duymaz aklıma, cuma namazı öncesi çay içen amcaların “Ah, işler zor” şeklindeki iç çekişleri geliyor. Gerçekten zor, değil mi? Yani bir insanın “teist” olup olmadığını sorgulamak, hem derin hem de basit bir soru. Çünkü teizm, bir tanrıya inanmak demek. Peki Müslümanlar bu tanrıya inanıyor mu? Herkesin içine bir parça mizah katmaya çalışarak bu soruyu cevaplamaya çalışalım.
Tanrı’ya İnanmak: Normalde Bu Bir Şey Değil mi?
İzmir’de yaşıyorum ve İzmir’in en güzel özelliği, ne kadar dindar olursa olsun, kimsenin kimseyi dinlemesi. Çalıştığım kafede sabahları “İzmir kahvesi” siparişi verip, biraz sohbet edip, biraz da sosyal medyada vakit geçiren biri olarak diyorum ki: Tanrı’ya inanmak, aslında çok “normal” bir şey gibi geliyor. Ama bir Müslümanın bu tanrıya inanıp inanmadığını sorgulamak, çok ilginç bir soru. Hani, “Bir kahve içelim mi?” demekle “Müslüman mısın?” demek arasında o kadar fark var ki!
Bir sabah, kafede tam kahvemi içip gazeteyi karıştırırken, arkadaşımla “Bence teizm şöyle bir şey” dedim. Arkadaşım cevap verdi: “Teizm, en kısa haliyle Tanrı’ya inanmak, değil mi?” Cevap verirken içimde bir ses: “Neden ben bu kadar karmaşık düşünüyordum ki?” Evet, aslında çok basit.
Teizm: Tanrı’nın varlığını kabul etmek, onun her şeye kadir olduğunu düşünmek. Şimdi, bunu Müslümanlar için tartışalım: İslam’da Tanrı bir. Tamam, şimdi “Teist misin?” sorusunun cevabını verebiliriz. Çünkü inanç, bir dinin temeli. Sonuçta bir Müslüman, her şeyin Allah’a bağlı olduğuna inanır.
Şimdi Biraz Mizah Katabilir miyiz?
Müslümanlar teist midir? Hadi gelin, biraz mizahi bir açıdan bakalım. Camiye gittiğinizde, imam bir şeyler anlatırken, arka planda bir ses “Evet, gerçekten bu kadar mı?” diye soruyor. Gerçekten öyle, camiye gittiğinizde o kadar teist hissediyorsunuz ki, sanki her şey Tanrı’nın gücüne dayanıyor. Ama bir yandan da aklınıza sürekli şu geliyor: “O kadar çok dua ettim, hala iPhone’umun ekranı kırıldı. Allah’ım, gerçekten şaka yapıyorsun, değil mi?” (Evet, o kadar gerçekçi düşünmeme rağmen hala teknolojiye bağımlıyım).
İç ses: “Bence Tanrı benim kırık ekranıma yardım etmedi. Belki de çok büyük işlerim var.”
Bazen, inançlarını gözden geçiren, üzerine düşünmeye başlayan bir Müslüman gibi hissetmek, azıcık kaygı yaratabilir. Fakat sonuçta, teizm demek, bir varlık tarafından her şeyin denetleniyor olması demek. Bu da demektir ki, bir Müslüman, Tanrı’nın her şeyin sahibi olduğuna inanır. Burada büyük bir soru daha var tabii: Tanrı bana neden internetimi bozuyor?
Teizm ile İslam Arasında Bir Fark Var mı?
Aslında bu soruyu netleştirebilmek için çok fazla kafa yoruyoruz. Çünkü dinler farklı, ama çoğu zaman aynı mesajı veriyor: Tanrı her yerde, her şeyin sahibi ve her şeyin üstündedir. İslam’a göre de Allah her şeyin yaratıcısıdır. Buradaki fark, İslam’ın Tanrı’ya daha yakın bir ilişki sunduğu ve Allah’ın her an bizimle olduğunu söylediğidir.
İslam’daki dua ritüelleri, tesbihler, sabah akşam okunan zikirler… Bütün bunlar bize neyi hatırlatır? Bu dünyada her şey Allah’ın kontrolü altındadır. Öyleyse Müslümanlar, hem teist hem de pratiğe dökülmüş bir inanca sahiptirler.
Bir şey düşündüm: Camideki o huzurlu ortamda bile insanlar cep telefonlarına bakıyor. O an bir dua okurken, kafanda bu tür düşünceler dolaşıyor. Ama yine de inanıyorsun. Çünkü Tanrı her şeyin üzerine hükmediyor. Tamam, bu kadar kafa karıştırıcı sorulardan sonra, bu konuda rahatlamak gerek.
Bir Diyalog: İç Sesle Yüzleşme
Kendimle bir an içsel bir diyalog yapıyorum, tıpkı kafede arkadaşımın “Teizm, Tanrı’ya inanmak” demesi gibi:
İç ses: “Evet, Tanrı’nın her şeyin üzerinde olduğunu kabul ediyorum. O zaman bu telefon bozulduğu için şükretmeli miyim?”
Ben: “Tabii ki, aslında belki de bu bir ders. Ama Tanrı gerçekten bu kadar ayrıntılı düşünüyor mu? İPhone’umu mu, gerçekten?”
İç ses: “Kim bilir, belki bu da bir mesajdır. Ama şükretmek lazım!”
İşte böyle! Tanrı’ya inanmak, bir Müslümanın hayatında temel bir inanç olsa da, her şeyin karmaşıklığı ve gündelik hayatın detayları bazen başka soruları da beraberinde getiriyor. Bu, hem bir rahatlama hem de bir sorgulama noktası olabilir.
Sonuç: Müslümanlar Teist midir?
Sonuç olarak, “Müslümanlar teist midir?” sorusunun cevabı net bir şekilde evettir. Ancak, bu inanç bazen hayatın karmaşık noktalarıyla, bazen de telefonların bozulmasıyla karışabilir. İslam’daki teizm, evrensel bir Tanrı inancı ile tüm yaşamı şekillendiriyor. Ve bu inanç, günlük hayatın en sıradan anlarından bile sıyrılarak güçlü bir şekilde hissediliyor.
Hadi, biraz düşünün: Bir teist olarak yaşamayı kabul ediyor muyuz yoksa hayatımıza sürekli bir mizah mı katıyoruz? Ama unutmayın, Tanrı her zaman göz önünde; bazen bu gözler, telefonu bozan ellerdir.